Özkonak Yeraltı Şehri

Kapadokya'nın gizemli derinliklerinde saklı bir mühendislik harikası: Özkonak Yeraltı Şehri. M.Ö. 400'lü yıllara uzanan tarihi ile binlerce yıl boyunca farklı uygarlıklara sığınak olan bu eşsiz yapı, diğer yeraltı şehirlerinden farklı olarak hem savunma hem saldırı amacıyla tasarlanmış benzersiz mimarisiyle ziyaretçilerini büyülemektedir.

Nevşehir'in Avanos ilçesine 14 kilometre mesafede yer alan Özkonak Kasabası'nda 1972 yılında keşfedilen dört katlı bu yeraltı şehri, volkanik tüf kayalardan oluşan bölgede gizlenmek için son derece uygun bir yapıya sahiptir. İdiş Dağı'nın kuzey yamaçlarına, tüf tabakasının en yoğun olduğu vadi içine kurulmuş olan yapı, önceki çağlarda insanların soğuktan, sıcaktan, yağmacılıktan, kabile savaşlarından ve istilalardan korunmak için derine doğru oyduğu bir sığınak olarak tarih sahnesine çıkmıştır. Ziyarete açık olan dört katıyla büyüleyici bir atmosfer sunan Özkonak Yeraltı Şehri, doğal iklimi sayesinde yazın serin, kışın ise sıcak kalabilen bir yapıya sahiptir. Kapadokya Bölgesindeki diğer yeraltı şehirlerine göre daha küçük olmasına rağmen mimari açıdan daha üstün olduğu kabul edilen Özkonak'ta, katlar ve dışarısı arasındaki haberleşmeyi sağlayan 5-10 cm arasında değişen dar ve uzun delikler ile gözle görülemeyecek kadar ince oyulmuş kılcal hava bacaları bulunmaktadır. Bu hava geçirgenliğinin sırrı bugün bile tam anlamıyla çözülebilmiş değildir. Özkonak, savaşlar ve saldırılar sırasında sığınak görevi görmesinin yanında diğer yeraltı şehirlerinden farklı olarak kapı görevi gören sürgü taşları üzerindeki ok ve mızrak atma delikleri ile düşmana kızgın yağ dökme yerleri sayesinde yalnızca savunma değil, saldırı amaçlı da kullanılmıştır. Yeraltı şehrinde ayrıca 8 su kuyusu, 3 havalandırma bacası, 4 mezar odası ve tek bir kişinin ilerleyebileceği dar tüneller ile hapishane ya da zindan olarak kullanıldığı düşünülen basık tavanlı karanlık odalar bulunmaktadır.